Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

40 Сыбайлас жсмқорлыққа қарсы өрекет студің қүқықтық негіздсрі Параның мәні - бүл мемлекеттік қызметкерге берілетін мүддесінде қызмсгтік іс-әрекет(әрекетсіздік) жасағаны үшін берілген (көрсетілген) кез келген материалдық қүндылықтар мен маіериалдық сипаттағы қызмегтср. Ақшалай және өзге де мүлікпен қатар өтеусіз көрсстілстін, бірақ тө- леуге жататын мүліктік сипаттағы қызметтер және белгілі бір матсриалдық пайда болуы мүмкін, оларды атап айтқанда, берілетін мүліктің, жекешелен- дірілген объектілердің құнын төмендету, жалға алу толемдерін, банк не- сиелерін пайдаланғаны үшін пайыздық ставкаларды және т.б. азайту түсі- ніледі. Қылмыстық іс материалдарында осындай пайданы және мүліктік си- паттағы қызмсттерді ақшалай багалау туралы құжатпен расталған деректср болуга тиіс. Мемлекеттік қызметкердің туған-туыстарына немссе жақын- дарына мүліктік сипаттағы пайда немесе қызмст көрсетілсе, оның келісімі- мен пара алушының бүл туралы білгеніне, оған қарсылық білдірмегеніне жә- не өзініц қызметтік өкілетгігін пара берушінің пайдасына пайдаланғанына жеткілікті дәлелдемелер қажст. Параны қорқытып алу - мсмлекеттік қызметкердің оған материалдық қүндылықтарды беру немесе оған қүндылык алуды үйымдастыру нсмесе ол үшін пара берушінің қүқықгары мен занды мүддслсрін бүзатын іс-әрекет- тер жасау қатерін төндіріп мүліктік пайда алуды үйымдастыру, не зардап шегуші өзіне қолайсыз салдарды болдырмау үшін пара беруге мәжбүр болатын жасанды әдейі жасалган жағдайлар жасау талаптары. Субъект рстінде мүнда мемлскеттік органдар мсн мскемелердің қыз- меткерлері, қүқық қорғау оргапдарының қызметкерлері, сондай-ақ квази- мемлекеттік сектор субъектілсрінің, жергілікті өзін-өзі басқару органдары- ның, Қарулы күштсрдің қызметкерлері белгілі бір өкілеттіктер шеңберіне берілгсн мемлекеггік қызметі кіреді. 18. Мүдделер қактыіысы деген не? Мемлекеттік қызметте мүдде- лер кақтытысының туындау себептері мен піарттары. Мүдделер қақ- тығысын болдырмау және іііешу бойынша шараларды көрсетіціз. «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» 2015 жылғы 18 қара- шадағы Қазақстан Республикасы заңының 1-бабының 5-тармағында мүд- делер қақтығысы жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік міндеттерді атқаруга уәкілеттік берілген адамдардың, соларға теңестірілген адамдардың, лауазымды адамдардың жеке мүддслері мен олардың лауазымдық өкілеттіктері арасындағы қайшылық, бүл ретте атал- ган адамдардың жеке мүдделері өздерінің лауазымдық өкілсттіктерін тиі- сінше орындамауына алып келуі мүмкін. Мүдделер қақтығысының себептеріне мемлекеттік қызметтің негізгі қағидаттарының бұзылуын жатқызуға болады: