Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

352 Сыбайлас жемқорлыкқа қарсы әрекет студің құқықгық негіздсрі d) коммерциялық қызметті жүзеге асыру үшін жария үйымдар беретін субсидиялар мен лицснзияларға қатысгы рәсімдерді қоса алғанда, жеке үйымдар қызметін реттейтін рәсімдермен қиянат жасаулардың алдын алу; e) шектеулерді белгілеу арқылы мүдделср қарама-қайшылығы туын- дауының, тиісінше жағдайларда, бүрынғы лауазымды адамдардың косі- би қызметіне қатысты немесе жеке сектордағы олардың өз еркімен қыз- метінен түсуінен нсмесе зейнсткерлікке шығуынан кейін жария лауазымды адамдардың қызметіне қатысты ақылға қонымды мерзімге алдын алу, мүндай қызмет немесе жүмыс мүндай жария лауазымды түлгаларды олар- дың қызметте болған кезіндегі міндеттерімен немесе оларды орындауға қадағалауды жүзеге асыруымен тікелей байланысты болады; f) жекс үйымдар өздерінің қүрылымы мен мөлпіерін ескерс отырып, сыбайлас жемқорлық әрекеттерінің алдын алуда жәнс анықтауда комек көрсетуге інікі аудиторлық бақылаудың жеткілікті тетіктерін меңгеруіп және осындай жеке үйымдардың шоттары мен қажетгі қаржы ведомство- лары аудит пен ссртификаттаудың тиісті росімдерін қолдануға тиіс болуын қамтамасыз ету. 3. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мақсатында әрбір Қатысушы мемлекег озінің ішкі заңнамасының негізгі принциптеріне және бухгал- терлік есегіті жүргізуді, қаржы есептілігін, сондай-ақ бухгалтерлік есеп пен аудиттің стандарттарын беруді реттейтін ережслерге сәйксс, осы кез кслгенін жасау мақсатында жүзеге асырылатын мынадай әрекеттерге тый- ым салу үшін қажет болатын піараларды қолданады: a) ресми емес есептілікті жасау; b) ескерілмсген немесе дүрыс тіркелмеген операцияларды жүргізу; c) болмаған шығыстардың ссебін жүргізу; d) объсктісі дүрыс сойкестендірілмеген міндеттемелердің көрсетілуі; e) жалған қүжаттарды пайдалану; f) бухгалтерлік құжаттаманы заңмсн көзделген мерзімдерінен бу ­ рый қасақана жою. Әрбір Қатысушы мемлекет пара болып табылатын шы- гындарға қатысты салық салудан босатудан бас тартады, бүл паралар осы Конвенцияның 15 және 16-баптарына сәйкес және тиісті жағдайларда, сы ­ байлас жемқорлық әрекеттерге жәрдемдесу мақсатында келтірілген басқа шыгындарға қатысты осындай деп танылған қылмыстар элементтерінің бірі болып табылады. 13- бап. Қоғамның қатысуы 1. Әрбір Қатысупіы мсмлекстөздерініңмүмкіндіктері шектеріндсжәне өзінің іпікі заңнамасында негізгі нринциптеріне сәйкес кауымдастықгар негізінде міндет атқаратын азаматтық қоғам, үкіметтік емес үйымдар мен