Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

304 Сыбайлас жсмқорлыққа қарсы әрекет студің құқықтық негіздері Мүндай бақылауды енгізу азаматтық қоғам институттарын жанданды- руды ғана емес, тиісті заңнамалық реттеуді де талап етеді. «Қоғамдық бақылау туралы» заңныц қабылдануы азаматтық бақылау- ды үйымдастыру мен жүзеге асырудың базалық қагидаларын нормативтік қүқықтық бскіту арқылы алғашқы рет оның біртұтас жүйесін қүруға мүм- кіндік берер еді. Мүндай заң оның институттары мемлекеттің беделін нығайтуға жә- не мемлекеттік аппарат жүмысының сапасын арттыруға жәрдем ететін азаматтық қоғамды одан әрі дамытуда маңызды рол атқаруға арналған. Азаматтардың қүқықтары мен мүдделерін қозғайтын мәселелер бо- йынша қогамдық тыңдаулар, мемлекетгік органдар шешімдерінс қоғамдық сараптама өткізу үшін басшылардың жүртшылық алдындағы есептерін тыңдау және азаматтардың алқалы органдардың жүмысына қагысуы үшін құқықтық негіз жасалатын болады. Заң сыбайлас жемқорлыққа қарсы міндеттердің өзін де, сондай-ақ ко ­ там мен мемлекеттің тыныс-тіршілігінің баска да әлеуметтік маңызы бар мәселелсрін шешуге де ықпал етеді. Бүл ретге қоғамдық бакылаудың ел Конституциясының талаптарына сәйкес мемлекеттің бақылаушы функцияларынан аражігі нақты ажыраты- луға тиіс. Мсмлекегтік аппарат жүмысының ашықтығын қамтамасыз етудің тағы да бір қүралы «Жария ақпарагқа қолжстімділік туралы» заң болуы тиіс, ол жария ақпаратты алушылардың құқықтарын, оны беру, ссепке алу және пайдалану тәртібін бскітеді. Жария ақпарагқа еркін қолжетімділік халықтың шенеуніктермсн артық байланысы қажеггілігін болдырмайды. Сыбайлас жемқорлықпен табысты күрестің аса маңызды факторы аза- маттардың жергілікті маңызы бар мәселелсрді шешуге тікслей қатысу мүм- кіндігі болып табылады. Бүған жергілікті өзін-өзі басқарудың өкілеттіктерін кеңейтуді коздейт- ін заңның қабылдануы ықпал етеді.