Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

300 Сыбайлас жсмқорлыққа қарсы әрскст етудің қүқықтық негіздсрі Тәуелсіз Қазақстанның жалпы әлемдік кеңістікке ары қарай интегра- циялау бойынша жасап жатқан қадамы біздің елімізді сыбайлас жемқор- лыққа қарсы іс-қимыл мәселелерінде қабылданған белгілі бір халықаралық стандарттарды сскеруге міидеттейді. Сонымен бірге мүндай стандарттар шетелдік серіктестердің ұсыным- дарын пайдаланып қана енгізілмеуі тиіс. Халықаралық тәжірибе оның срежелерінің ел Конституциясына, қалыпгасқан заңнамалық жәнс қүқық қолдану тәжірибесіне сойкес болуы тұрғысынан, достүрлі және біздің елге тән қүқықтық тетікгср мен институттардың қалыптасу және жүмыс істеу срекшеліктерін ескере отырып, мұқият зерделенуге және егжей-тегжейлі талдауға жатады. 2.3. Сыбайлас жемқорлық көріністеріне ықпал ететін негізгі факторлар Сыбайлас жсмқорлыққа қарсы тиімді іс-қимыл жүйесін қалыптастыру үшін, ең алдымен, қазіргі заманғы жағдайларда оның коріністеріне ықпал ететін негізгі факторларды айқындау қажет. Оның ішінде қазіргі уақытта нсғүрлым өзектісі, біріншіден, олардың нормалары қүкық қолдану кезінде сыбайлас жемқорлық іс-әрекеттерін жа- сауға кебіне жағдайлар жасайтын салалық заңдардың жетілдірілмеуі болып табылады. Қүқықтанудың қыр-сырын білмейтін азаматтар үшін гәжірибеде мүн- дай зандардың срежелерін дүрыс түсіну мен тиісінше үғыну қиынға соғады. Екіншіден, мемлскеттік және корпоративтік басқару ашықтығының жеткіліксіз болуы. Басқарушы шешімдсрді озірлеу және қабылдау процес- тері, оның ішінде азаматтардың қүқықтары мен заңды мүдделерін қозғай- гын шешімдер туралы сөз болған жағдайларда әлі де ең жабық ііроцестер- дің бірі болып қалуда. Үшіншіден, лауазымды адамдардың мемлекеттік қызметтерді көрсет- ксн кездегі халықпсн тікелей байланысына байланысты сыбайлас жемқор- лық тоуекслдері сақталуда. Төрі іншіден, халықтың, оның ішінде мемлекеттік сектор қызметкерлс- рінің қүқықтық мәдениетінің деңгейі әлі де темен, бүл арам пиғылды қыз- меткерлерге оны пайдакүнсмдік, құкыққа қарсы мақсаттарда пайдалануга мүмкіндік береді.