Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

Қазақстан Республикасы Президентініц жарлығы ... 297 Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың тиімді шараларын әзірлеу- дің күрделілігі оның жеке алғанда әрбір мемлекет үшін ерекшеліктерінс және оның өзгермелі сипаттамаларына қарай қиындықтарына да байланысты. Сыбайлас жемқорлықтың себебін, жағдайы мен салдарын айқындаған кезде жергілікті діл, үлттық және діни срскшеліктер, қүқықтық мәдснист- тің деңгейі сияқты факторлар ескерілуі тиіс. Сонымен бірге сыбайлас жемқорлыққа қарсы тиімді әрі жүйелі іс-қи- мылдың басты шарттары билік органдарының қоғамға ессп бсруі мен оның бақылауында болуы, сот торелігінің тәуелсіздігі мен әділдігі, баяндауда анық жәнс қолдануда күрделі емсс заңдар, мемлекеттің кадр саясатындагы меритократия, мемлекеттік рәсімдердің ашықтығы жоне қоғамның сыбай ­ лас жемқорлыққа дсген төзімсіздігі болып танылады. Экономиками жаңғырту жоне ауқымды әлеуметтік өзгерістер жағда- йында Қазақстанда мсмлекеттің қазіргі заманғы әлеуметтік-экономикалық саясатымен тығыз байланыстырылған, біздің қоғамның мәдениегі мен этикасын, осы әлеуметтік зүлымдықпен күрестегі халықаралық трендтерді есксрстін біртүтас сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияға дегсн қажет- тілік айкын бола түсуде. Стратегия сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындагы мсм- лекеттік саясаттың тиімділігін арттырудыц жаңа тетіктері мен қүралдары үшін негіз болады. Тікелей қүқық қорғау құрамдасынан басқа, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясагга мемлекеттік басқарудың, мемлекеттік қаражатты бөлудің жәнс гіайдаланудың ғылыми негізделген нысандары мен әдістсрін тандау және осының негізінде сыбайлас жсмқорлықтың себептері мен жагдайла- рын жою да маңызды. Сыбайлас жсмқорлыққа қарсы іс-қимыл жүйесінде негіз қалаугпы буын сыбайлас жемқорлық тәуекелдерді, олардың пайда болуына ықпал ететін жағдайлар мен себептерді айқындау жоне барынша азайгу болып та- былады. Сыбайлас жемқорлықтәуекелдерді, олардың түрлі салалар мен аяларда таралу деңі ейін бағалау, мемлекеттік, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметті нормативтік-құқықтық реггеудегі олқылықтарды, мемле- кеттік-күқықтық реттеу тетіктеріндс туындайтын моселелерді анықтауга, сондай-ақ сыбайлас жсмкорлыққа қарсы қызмет процесінде қүқық қолдану тәжірибесін жегілдіруге багытталған шараларды озірлеуге ықпал етеді.