Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

294 Сыбайлас жемқорлыққа қарсы орекет етудің кұқықтық негіздері қимыл ісінде айқын оң үрдістср байқадды, оларды күшейту жәнс дамыту ел дамуының қазіргі заманғы кезеңіндс осы сыбайлас жсмқорлыққа қарсы стратегияны табысты іске асырудың кепілі болады. Қазақстан ТМД елдерінің арасында алғашқылардың бірі болып осы келеңсіз күбылыспеи күресіің мақсатын, міндеттерін, негізгі қағидаттары мен тетіктерін айқындаған «Сыбайлас жсмқорлыққа қарсы күрес туралы» заңды қабылдады. 2001 жылдан бастап Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі мемлекеттік бағдарламалар іске асырылуда, олардың шеңберінде сыбайлас жемқорлық көріністері пайда болуының себептері мен жағдайларын жою жөніндегі нақты шаралар қабылдануда. 1999 жылдан бастап қолданыстағы «Мемлскеттік қызмет туралы» заң жәпе 2005 жылы Мемлекет басшысы бекіткен Мемлекеітік қызметкерлер- дің Ар-намыс кодексі Қазақстанда есеп берушілік, ашықтық және мери ­ тократия қағидаттарында қүрылған кәсіби мемлекеттік аппаратты қалып- тастыру үшін негіз жасады. Мемлекеттік қызмст пен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл сала- сындағы реттеуші және қүқық корғау функцияларын біріктіретін арнайы мемлскеттік орган қүрылды. Ол мсмлекеттік қызмстті үйымдастыру меп өткеру және мемлекеттік аппарат тазалығына мониторинг жүргізу мәселе- лсрін реттеуге ғана арналған емсс, оған сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оның профилактикасы, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық қылмыстар жасаған адамдарды қылмыстық қудалау функциясы да берілген. Бүл ретте алдын алу профилактикалық қызмет жаңа қүрылған орган үшін басымды болып табылады. Жаза бүлтартпастылығы қагидаты табысты іске асырылуда. Сыбайлас жсмқорлық іс-әрскеттерін жасаганы үшін әшкерслепген шенеуніктср атқа- рып отырган қызметтері мен піендеріне қарамастан, заңның барышна қа- таңдығы бойынша жауапты болады. Қылмыстық-қүқықтық саясат сыбайлас жемқорлық қылмыстарды жаса ­ ганы үшін лауазымды адамдардың қатаң жауапкершілігін қамтамасыз етеді. Сыбайлас жемқорлық қылмыстары үіпін қагал жауапкеріпілік қажетті- лігі Қазақстап Республикасының 2010 жылдан 2020 жылга дейінгі кезеңге арналган қүқықтық саясат түжырымдамасында көзделгсн.