барысында жоғары спорт табыстарына жетуге бағытталған ағ- заны жалпы жэне арнайы мамандандырылған жетілдірудің кур- дел! тапсырмаларын орындау руқсат етіледі. Осылармен ко- сымша спорт жаттығуының сауыктыру бағыты да болуы керек, денсаулык күйінің жақсаруына жэне дене дамуына, ағзаның кор- шаған ортаның қолайсыз әсерлеріне төтеп берушілігінің артуы- на ыкпал етуі тиіс. Спорттык жэне сауыктыру эсерлерін үйлесті- ру үшін спорттың кез келген түрінде барлық жаттыктыру жүйесі мұкият ойластырылып, жаттығулар мен жарыстарды үйымдасты- ру толығымен гигиена талаптарына сай келетіндей болуы кажет. Жаттығуды жоспарлауга қойылатын гигиеналык талаптар Оку-жаттығу үдерісін калыптастырудың негізгі гигиеналык қағидалары: - жаттығу сабақтарын жүйелі түрде өткізу жэне дене жатты- ғуларын қайталап орындау; - дене жүктемесін біртіндеп көбейту; - жұмыс пен демалысты алмастыру; -дененің жан-жақты физикалық дайындықта болуы. Біртіндеп артатын жүктемемен бірге бұлшық ет жұмысын жүйелі түрде көп рет қайталау жүйке, тыныс алу, жүрек-кан тамырлары жэне бұлшык ет жүйелерінің жүмысты орындауға бейімделуіне жэне ағзаның жалпы жүмысқа қабілеттілігін артты- руға мүмкіндік береді. Бүл ережені сақтамау (мысалы, спорттык жаттығуының алдыңғы сатысында аса күшті дене жүктемелерін қолдану) асыра шаршауға алып келуі, шамадан тыс машықтану мен жарақат алудың себебіне айналуы мүмкін. Жаттығудағы мэжбүрлі үзілістерден кейін жаттығуды үзіліс алдындағы жүкте- меден біршама жеңіл жүктемемен бастау қажет. Жаттығу мен демалысты тиімді алмастыру спортшы ағзасы- ның қызметтік жагдайына кажетті қалпына келуді қамтамасыз етеді жэне асыра шаршауды болдырмайды. Бүл ретте спорттык жүмыс қабілеттілігі мен төзімділік артады. Бұл шарттарды жат- тығудың бүкіл айналымында орындау маңызды. Жарыстан, эр-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==