---- 1 ---- 1 I 3 J_ _ _ _ _ _ !_ _ Жүректің соғу жиілігі, кағ/мин 110-150 160-180 180-нен жогары Дене тәрбиесі сабағында окушылардың шаршауы жеңіл дең- гейден аспайтындай етіп дене жүктемелерінің көлемі, сипаты мен каркындылығы мөлшерлену кажет. Сабақтың кіріспе бөлімінің гигиеначыц сипаттамасы. Сабактың бүл бөлігінде ағзаның, оның жүйелері мен мүшеле- рінің жүмыс кабілеттілігін арттыратын, үлкен дене жүктемеле- рін орындауға дайындаушы жаттығулар орындалады. Бұл оку- шыларға, бір жағынан, каркынды дене жүктемелерін игеруге жэне екінші жағынан, оқушылардың ағзасына олардың закым келтіру- ші әсерлерінің мүмкін болатын кауіптерін азайтуға көмектеседі. Дене кыздыруды дұрыс жоспарлау мен орындау үшін оның фи- зиологиялык тетіктерін түсіну маңызды. Үлкен амплитудасыз карапайым қимылдар мен салмак салулар буындар куысында буын шеміршектерін тікелей үйкелуден жэне осылайша олардың закымдалуынан қорғайтын синовиалды сұйыктың бөлінуіне ықпал етеді. Ағзаны карқынды дене жүктемелерін орындауға дайындау үшін зат алмасуды камтамасыз ететін аэробтык жүйенің кызме- тін арттыру кажет. Бүл жүйенің бастапкы тыныштык деңгейі- нен тиімді кызмет ету жағдайына дейін өту үшін кем дегенде 3 минут кажет, сондыктан бұл кызметті ынталандыру үшін ЖСЖ 130-150 қағ/мин кезіндегі ОМЖ шамамен 50 %-ға сэйкес келетін деңгейде 5-6 минуттық дене жүктемесі колданылады. Нэтиже- сінде сырткы тыныс алу аппараты біртіндеп едәуір жоғары дең- гейге жетеді, бронхоальвеолярлык жүйенің кызмет етуші бірлік- терінің саны артады жэне олардың кызметтерін өкпе қан айналу жүйесімен үйлестіру камтамасыз етіледі; каңка бұлшык етіндегі эрекет ететін тамырлар (артериолалар, капиллярлар, венулалар, лимфа арналары) жұмысы камтамасыз етіледі; біртіндеп жүрек-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==