Кемали, Е.С. Қазақстан Республикасының сот және құқық қорғау органдары

бұзылуына; нашақорлықпен немесе уытқұмарлықпен ауыруға әкеп соққан өзге де зиян. Денсаулыққа ауырлығы ортапіа зиян - адамның денсаулығына, оның өміріне қауіпті емес, денсаулықтың үзақ уақыт (жиырма бір күннен астам мерзімге) бұзылуына немесе жалпы еңбек қабілетін (үштен бір бөлігінен кем) түрақты түрде айтарлықтай жоғалтуға әкеп соққан зиян. Денсаулыққа жеціл зиян - денсаулықтың қысқа мерзімге (жиырма бір күннен аспайтын мерзімге) бұзылуына немесе жалпы еңбек қабілетін (оннан бір бөлігінен кем) түрақты түрде болмашы жоғалтуға әкеп соккан адамның денсаулығына келтірілген зиян. Денсаулыққа ауыр зиян - адамның денсаулығына, оның өміріне қауіпті зиян не денсаулыққа: көру, сөйлеу, есту қабілетінен не ­ месе қандай да бір ағзадан айырылуға; ағзаның өз функцияларын жоғалтуына; бет-әлпетінің қалпына келмейтіндей бүзылуына; жалпы еңбек кабілетінің кемінде үштен бірін айтарлықтай тұрақты түрде жоғалтумен ұласқан денсаулықтың бүзылуына; кәсіби еңбек қабілетін толык жоғалтуға; жүктілікті үзуге; психиканың бүзылуына; нашақорлықпен немесе уытқүмарлықпен ауыруға әкеп соққан өзге де зиян. Денсаулыққа ауырлығы орташа зиян - адамның денсаулығына, оның өміріне кауіпті емес, денсаулықтың үзақ уақыт (жиырма бір күннен астам мерзімге) бұзылуына немесе жалпы еңбек қабілетін (үштен бір бөлігінен кем) түрақты түрде айтарлықтай жоғалтуға әкеп соққан зиян. Денсаулыққа жеціл зияи - денсаулықтың қыска мерзімге (жиырма бір күннен аспайтын мерзімге) бұзылуына немесе жалпы еңбск қабілстін (оннан бір бөлігінен кем) тұрақты түрде болмашы жоғалтуға әкеп соққан адамның денсаулығына келтірілген зиян. Деполитизация - белгілі бір ұйым, органдардың және т.б. жүмысын саясаттың ықпалынан шығаруға тырысушылық. Депортация - жеке адамдарды, халықтарды еріксіз, күшпен жер аудару. Деспотия - шексіз және дара билеудің бір гүрі. Децентрализация - орталық басқару жүйесінің жергілікті жерге өз билігінің бөлігін беруі. Диктатор - заңмен санаспай, күштеу мен кудалауға сүйенетін шексіз билеп төстеуші. Диктатура - қарулы күшке сүйенетін, заңмен шектелмеген шексіз мемлекеттік билік. Ол көбінесе әлеуметтік-эконо- микалық күйзеліс, саяси күрестің іпиелініскен піағында, өтпелі кезендерде, өкімет басына күшпен келгенде және т.с.с. пайда болады. 259