Кемали, Е.С. Қазақстан Республикасының сот және құқық қорғау органдары

мелердің, ұйымдардың (меншік формасына қарамастан) аумағына және үй-жайларына кедергісіз кіруге, заңда көз- делген басқа да әрекеттер жүргізуге құқылы. Жедел-іздестіру қызметін орындау кезінде оған уәкілетті ор- гандар: а) жеке және заңды түлғалардың қүқықтарын, бостандығы мен мүдделерін қорғау үшін қүзыретіне сәйкес қажетті шаралар қабылдауға; б) жедел-іздестіру іс-шараларын жүзеге асыру, оның нәти- желерін қылмыстық процесте пайдалану үшін бекіту ар- қылы қылмыстарды айқындауды, ашуды, олардың алдын алуды, жолын кесуді қамтамасыз етуге; в) Қазақстан Республикасының мемлекеттік билік және бас- кару органдарын қоғам мен мемлекетке қауіп төндіретін, өздсріне мәлім фактілер мен дсрсктер жайында тез хабар- дар етуге; г) қүқықтық көмек туралы шарттар (келісімдер) негізін- де тиісті халықаралық қүқык қорғау үйымдары мен шет мемлекеттердің қүқық қорғау органдарының сүратуларын орындауға; д) жедел-іздестіру іс-шараларын жүргізгенде және де сол іс-шаралардың нәтижесін көрсетстін материалдарды қыл- мыстық процесте пайдалану үшін бергенде жасырындық- ты қамтамасыз ету және ақпарат көздерінің жария болуы- на жол бермеу жөнінде қажетті шаралар қабылдауға мін- детті. Азаматтардың конституциялық қүкығын шектейтін біршама жасырын тергеу әрекеттері жаңадан қабылданған қылмыстык-іс жүргізу кодексіне енгізілген. 2015 жылдың басынан күпііне еніп 231-бапта қылмыстык процестің жасырын тергеу әрекеттерінің түрлері төмендегідей болып, тіркелген: 1) адамды немесе орынды жасырын аудио және (немесе) бейнебақылау; 2) электр (телекоммуникация) байланыс желілері арқылы берілетін акпаратты жасырын бақылау, үстап қалу және түсіріп алу; 3) абоненттер және (немесе) абоненттік қүрылғылар ара- сындағы қосылулар туралы ақпаратты жасырын алу; 4) компьютерлерден, серверлерден және ақпаратты жи- 197