Криминалистика

су жағдайы), іздердіңбелгілері: пішіні, өлшемі, бөлшектері си- патталады. Әсіресе, ерекше белгілеріне көңіл бөлінеді. Хатта- мада ізді табу, бекіту және алу әдіс-тәсілдері мен күрал-жаб- дықтары көрсетіледі. Хаттаманың корытынды бөлімінде қандай іздер алынғаны, олардың қалай буып-түйілгені және кайда жіберілгені сипатталынады. Ізді объектімен бірге алу мүмкін болмаған жағдайларда (үлкен қолайсыз болуына, ерекше құнды болуына байланыс- ты) іздін көшірмесі, қүймасы алынады. Ізі бар объектілер немесе із көшірмелері буып-түю орауыш- тары ізге тимейтіңдей етіп орналастырылады. Әсіресе, кол сау- сақтарының іздері бар тез сынып калатын заттарды (бөтел- ке, стакан және т.б.) мүқият буып-түю қажет. Оралынған объек- тіге мөр койылып, түсіндірме жазбалар жазылады. Онда: кім, кашан, қандай іс бойынша заттай дәлелдемелер алынғаны көрсетіледі. § 2. Адамның трасологиялық іздері Трасологиялық маңызы бар адам іздеріне: қол іздері, аяқ, аяқкиім іздері, тістердің іздері, сондай-ақ папиллярлы өрнектері жок баска да іздер, атап айтқанда: бас (бет) бөлшектерінің (күлак, ерін, мұрын, шске т.б.) іздсрі жатады. К,ол іздері — басқа іздерге қарағанда қылмысты тергеу мен ашу кезінде жиі әрі нәтижелі колданылады. Қол іздері арқылы адамның жынысын, шамамен жасын (ересек немесе бала екендігі), қай қолмен және кандай саусақпен калдырылған із екендігін, кей жағдайларда кәсібі мен колдарындағы т.б. кемістік белгілерін анықтауға мүмкіндіктер болады. Қол іздері аркылы осындай идентификациялықемес жағдайлармен катар, адамды жеке идентификациялауға болады. Ұзындық бірлігіне сәйкес папиллярлы сызықтардың шама ­ мен санын көрсететін кесте. 0,5 см-дс орналасатын папиллярлы сызықтардың саны Жас шамасына байланысты адамдардың тобы 12-13 8-12 жас аралығыидагы үл және кыз балалар 10-12 жасөспірім 9-10 ер адамдар 6-7 толық адамдар 95