Криминалистика

арақашықтығын еш киындықсыз анықтауға болады. Суретке түсірілген жердің немесе ғимараттың жоспарын құру үшін окиға болған жерді қайта қарау әрекеті мен өлшеу жұмыстарын жүргізбестен, кажет болған жағдайда, осы әдіспен түсірілген фотосурет колданылады. Метрлік түсіру әдісі объектілерді шо- лып және түйінді түсіру барысында кеңінен колданылады. Көбінесе бұл әдіс адам өлтіру, жол-көлік оқиғасын және сол сияқты баска да кылмыстарды тергеу кезінде колданылады. Метрлік түсіру әдісінің бірнеше түрі бар. 5. Репродукциялық түсіру - күкық қорғау органдары қызметінде әр түрлі құжат, схема, мәтіндер мен сызбалардың, дактилоскопиялык карталардың және басқа да тегіс беттегі объектілердің фотокөшірмелері қажет болған жағдайда тіке үстінен түсіру аркылы жүзеге асырылатын әдістің бір түрі. Реп- родукциялык әдіспен түсіру кезінде (түсірілетін объектінің көлеміне байланысты) сақина кигізілген немесе кигізілмеген жай айналы фотоаппарат «Зенит» тәрізді және т.б. арнайы ре- продукциялык күрылғылар колданылады. Жақсы сапалы репродукция алу үшін түсірілетін объектіге фотоаппаратты үстінен тік (паралелль) және жарықтандыру объектісінің бір калыпты болуын орныктыру, сондай-ак фото ­ аппарат объективінің осі суретке түсіретін объектінің ортасы аркылы өтуін қалыптастыру қажет. Репродукциялау - арнайы рефлекстік кағазды қолдану көмегіменде жүзеге асырылуы мүмкін. Рефлекстік қағаз эмуль- сиялык жағымен суретке түсірілетін бейне көрінісінің бетіне койылып, астыңғы жағынан жарықтандырылады. Рефлекстік қағаз аркылы жарықтүпнүсқанын кара бөліктерімен сіңіріліп, ақ бөліктерінен көрініс табады. 6. Ірі масштабта немесе макротүсіру кішкентай объектілердің табиғи өлшемін түсіру немесе микроскопты қолданбай-ақ тікелей үлкейтіп түсіретін әдіс болып табылады. Ол тергеу әрекеттерін және сараптамалық зерттеу жүргізу барысында жүзеге асырылады. Егер оқиға болған жерден кандай да бір үлкен емес іздер немесе баска да объектілер табылып, оны бекіту қажеттілігі туындаған жағдайда макротүсіру әдісі колданыла ­ ды (мысалы: бұзу қүралдарының іздері, кылмыскермен қалды- рылған үсак заттар). Бұл әдісті колдану көмегі аркылы сарап- шы накты бір корытындыға келуге мүмкіндік беретін белгілерді анықтайды. Сонымен катар, бұл белгілерді көрнекі түрде бей- нелеп бекіту үшін қолданады. 68