Криминалистика

ғандығы қосымша түрде аныкталады. Жәбірленушіден оның табыстары туралы, өмір сүру жағдайы туралы кім және қашан сұрастырғандығын, арызданушыда ақшалар мен кұнды заттар- дың болуы қылмыскерге қайдан мәлім екендігін міндетті түрде жауап алушы анықтауы тиіс. Мақсатты түрде келесідей сұрақ- тар қойылуы керек: жәбірленуші кылмыскердің іс-әрекетін бекітуге қандай да бір әрекеттер жасауға тырысты (талаптаңды) ма. Соңдай-ақ жауап алу кезінде жәбірленушінің қоркытып та- лап ету туралы кімге, қашан және қандай жағдайда хабарлаған- дығы, осы жағдайда не істеу керектігі жөнінде кіммен ақылдас- қандығы, кімнен және канша көлемде акша алғандығы, карыз алу жағдайының себептерін калай түсіндіргендігі жөнінде де анықтау кажет. Қорқытып алушының алғашкы тергеу кезеңіне тән әрекет- терінің біріне телефон жүйелерімен сөйлесуді тындау және жазып алу жатады. Бұл тергеу әрекетін корқытып алушылар жәбірленушімен телефон аркылы байланыс жасауға әрекет ету жөнінде негіздер болған жағдайда міндетті түрде жүргізу керек. Тергеуші жәбірленушіге алдымен бүл тергеу әрекетінің мәні мен маңызын түсіндіріп, одан жұмыс орны немесе үйініңтеле- фонымен қоркытып алушымен сөйлесуін тыңдауы және жазып алуы жайында жазбаша түрде арызын алады және аныктама органдарына жеке тапсырма береді. Жеке тапсырма бойынша телефон жүйесімен сөйлесуді тындау мен басып алу үшін міндетті түрде маман (әдетте ішкі істер органдарының жедел- техникалық кызметкерлері) шақыртылады. Тергеуші бұл тергеу әрекетін жүргізу барысында орындау- шылардан процессуальдык тәртіптің және заңның катаң түрде сақталуын талап етеді. Тергеуші телефон жүйесімен сөйлесуді тындау мен басып алуға катысушыларға мәлім болған мәлімет- терді жариялағаны үшін жауапқа тартылатындығы туралы ескертіп, хаттамаға кол койғыздыруға міндетті. Фонограмманы кассетасымен және тыңдау хатгамасын ал- ғаннан кейін тергеуші куәгерлердің катысуымен фонограмма- ларды қарай отырып, оның түп-нұсқалығын, жарамдылығын (бүтіндігін), дұрыс буып-түйілуі мен сақталуын тексереді. Фо- награмманы кассетасымен тындап және карау жүргізілгеннен кейін ол заттай дәлелдеме ретінде іске тіркеледі. Тергеуші тергеу ситуациясына байланысты коркытып алу- шыларды кылмыс үстінде ұстау туралы шешім қабылдайды және жёбірленушіден кылмыскер талап еткен затына алдын ала қарау 438