Криминалистика

орынсыз жұмсалса); фирманың мүлкін, қаражатын және құнды заттарын іздеу; банктік есептеріне тыйым саду. 4. Алаяқ белгісіз. Мұндай жағдайда тергеуші: жәбірлену- шіден, куәлардан жауап алады; субъективті портрет қүрасты- рады; криминалистикалықтіркеу арқылы ашылмаған алаяқтык қылмыстарын жасалу тәсілі бойынша және осыған ұқсас жол- мен жасалған кылмыстарды жасаған қылмыскерлерді аты-жөні бойынша іздестіру шараларын жүргізеді; жедел-іздестіру ша- раларын жүргізуді ұйымдастырады. Тергеудің бастапқы кезеңінде келесідей жалпы типтік бол- жаулар ұсынылады: • алаяктың қылмысы арызданушының хабарлаған жағдай- ларындағыдай жасалған; • алаяқтық қылмысы орын алмайды, қылмыстың басқа түрі (коркытып талап ету, шабуыл жасап тонау және т.б.) жасалған; • азаматтық-құкықтық мәміле заңды түрде жасалған (заем, айырбастау, сату-сатып алу). Осы үш ситуацияның акпараттық негізін талдау нәтижесінде жалпы болжаулар кұрып оны тексеру қажетгілігі туындайды, яғни алаяктық қылмысы шынымен бастапкы алынған мәліметке байланысты жасалған ба, сондай-акалаяқтылықты инсцениров- калау әрекеті болуы мүмкіндігін анықтау . Жеке болжаулар әдет- те, міндетгі түрде қылмыскердің жеке басын, оның жүрген жеріп анықтау мен бұрынғы ашылмаған ұрлық кылмысын жасаулары мүмкіндігі жайлы мәліметтер алумен, мүлкі ұрланған мекеме- лердіңкызметкерлері мен қылмыскерлердін байланысын, кил- мыс жасаған жері мен оған келтірген зиянның мөлшерін анық- таумен байланысты құрылады. Төртінші ситуация негізінен алаяқтын жеке басын анықтау максатында, оның бұрыңғы қылмыска қатыстылығы және оның осыған үқсас жолмен жасалған ашылмаған қылмыстарына каты- сыныңболу мүмкіндігі анықталады. Аталған санаттағы қылмыстық ісгер бойынша дәлелденуге жататын мән-жайлар: 1) алаяктык. кылмысы жасалды ма (орын алған ба); 2) кылмысты жүзеге асыру орны, уақыты, жағдайы, тәсілі; 3) қылмыстық ниеггін болуы; 4) кылмыстык кол сұғыл- ған зат (нені иеленіп алды), алаяк қанша мөлшерде ақша заң- сыз алды; 5) алаяқтық кімге қатысты жасалған (мемлекетгік немесе қоғамдық ұйымдарға, коммерниялык құрылымдарға, яіеке тұлғаларға); 6) кылмыскерлердің жеке басы туралы мәлі- 424