Криминалистика

рады, тонау немесе қарақшылық шабуылды өз көзімен көр- гендерді және қылмыстың жасалу жағдайлары туралы білетін куәларды анықтайды. Учаскелік инспектормен бірге қылмыс- ты ашу мақсатында осы ауданда тұратын немесе жұмыс жасай- тын полицияның штаттан тыс қызметкерлерінің көмегін қол- дану арқылы шараларды қабылдайды. Осы максатпен жакын тұрған үйлердің тұрғындарынан және баска да азаматтардан сұрау жүргізіп, кылмыскерлердің кашуы мүмкін жолдарға кедергілер қою мен үстау шараларын ұйымдастырады. Кылмыс- керлерге іздеу салып, жасырынуы мүмкін жерлерді: үйлердің шатырларын, подвалдарды, қораларды, қоймаларды, ашык жерлерді зерттеп, ұрланған заттарды өткізуі мүмкін жерлерге бакылау қояды. Криминалдык іздестіру кызметкері жедел-іздестіру тіркеу- лерінің көмегімен бұрын осыған үксас қылмыстарды жасаған тұлғаларды анықтап, олардыңосы қылмысқа қатыстылығы бар- жоғын тексереді. Егер ұрланған заттарды тығып қойған жерлер аныкталса, осы жерлерге бакылау қойылады. Қарау барысында және ол аяқталысымен жедел-іздестіру кызметкері ішкі істер органдарының кезекші бөлімімен байланысып, олар арқылы патруль және жолға бақылау жүргізетін бекет инспекторлары- на, жол полиция қызметкерлеріне, тәртіп сақтау пунктеріне жасалған қылмысқа сезікті тұлғаларды анықтау және ұстау үшін қарау кезінде алынған мәліметгерді жібереді. Жедел-іздестіру кызметкері өз тарапынан жедел-іздестіру шараларын жүргізу нәтижесінде алынған мәліметтерді тергеушіге дер кезінде ха- барлауға, оқиға болған жерді қарауда көмек көрсетуге, тергеушініңтапсырмаларын орындауға міндетті. Қылмыстык окиға болған жерді қарау кезінде кылмыстың болғанын дәлелдейтін болжауды нақтылайтын іздер ғана табы- лып бекітілмей, сонымен катар, инсценировкаланған тонау және қарақшылык шабуылды негіздейтін іздер де зерттелінеді. Көбі- несе мүндай жағдайлар айтылған окиға жайлы мәліметтердің фактілі мән-жайларға сәйкес келмеуінен көрінеді, мысалы, оқиға болған жерде өзін жәбірленушімін деп айткан түлғаның аяқ іздерінің табылмауы. Инсценировкаланған тонау және қаракшылық шабуылды ашуға мыналар көмегін тигізеді: кыл- мыстық окиға жағдайларына талдау жасау арқылы оның арыз- данушы көрсетпелеріне сәйкес келмеуін аныктау; тергеу экс- периментін жүргізу; аудит пен бухгалтерлік сараптама жүргізу; 414