Криминалистика

Ең алғаш шешілетін мәселеге — қылмыстың барлык болған жағдайларын анықтау жатады. Қарастырылып отырған кылмыс- тарға катысты бұл ең алдымен қарау жүргізіліп жатқан себепке байланысты қандай оқиға орын алғанын (тонау немесе қарақ- шылық па, жай немесе сараланған түрі ме және т.с.с.), бұл оқиға қандай нақты көрініс тапқанын анықтау керек. Аталған мәселелерге сәйкес, алдын ала тергеудің алғашқы кезеңінде іздсстіруге, бекітуге және алынуға жататын іздердің сипаты аныкталады. Оларға мына іздер жатады: тонауды неме ­ се карақшылык шабуылын анықтайтын немесе жоққа шығара- тын іздер, сонымен бірге, оқиға болған жерді қарау кезінде ин- сценировкаланған кылмыстың ұйымдастырылғанын көрсететін іздер; қылмыскердің әрекет жасау тәсілін, ашық түрде мүлікті ұрлаудың немесе қарақшылык шабуылдың мазмүнын сипаттай- тын; кылмыстык іс-әрекет жасау кезінде күш колданғаны не ­ месе қолданамын деп қорқытуын сипаттайтын; тонау немесе қарақшылык шабуыл жәбірленушілерге қатысты жасалғанын сипаттайтын және жәбірленушінің тонау мен шабуыл кезінде жасаған іс-әрекеттерін сипаттайтын; тонаудың немесе қарақ- шылық шабуылдың мақсаты болып нақты не табылды, қандай заттар мен құндылыктар тоналды, олардың кейінгі тағдыры кан- дай екенін анықтауга мүмкіндік беретін; тонаудың немесе қарак- шылык шабуылының катысушыларын, сонымен қатар, өздерінің әрекеттерімен қылмыс жасауға мүмкіндік туғызған немесе оның ашылуына кедергі келтірген түлғаларды көрсе- тетін; үйымдасқан кылмыстықтопты көрсететін: тұрақтылығын, қаруланғандығын, қылмыстық іс-әрекеттерді бірнеше рет жа- сағандығын және жауапкершілікке тартылатын қылмыс- керлердің жазасын жеңілдететін немесе ауырлататын жағдай- ларды көрсететін іздер. Тонау немесе карақшылык шабуылдың накты орны меи уакыты туралы қорытынды жасауға мүмкіндік беретін жағдайларды анықтау қажет. Мұндай мәліметтер қыл- мысқа кінәлі айыпталушының жалған алибиін әшкерелеуге маңызды болып есептелінеді. Тонау мен каракшылык шабуылдары қылмыстарын ашуға мүмкіндік туғызатын дәлелдемелермен катар, осы қылмыстар- дың жасалуына эсер еткен себептер мен жағдайлар туралы коры- тынды жасауға негіз болатын дәлелдемелерді және оларды бол- дырмау шараларын анықтау керек. Баска қылмыстармен салыстырғанда тонау мен карақшылык шабуылдың біркатар ерекшеліктері бар: 403