Криминалистика

жәбірленуші тірі кезінде қандай аурулармен ауырған; қанша рет операция жасалған; ішкі ағзаларында кандай да бір патология- лық езгерістер мен аномалиялық кемістіктер бар ма; тіс қүры- лысының ерекшеліктері; жәбірленушінің канының түрі мен тобы кандай; • Сезіктінің жеке басына қатысты: жәбірленушінің жыныс- тық мүшесінен табылған қан дақтары мен ағза іздері қандай топқа жатады; мәйітті бөлшектеген түлғаның анатомия саласы- нан және техника бөлімінен тәжірибесі болған ба; мәйітті бөлшектеген адам солақай емес пе; • Қылмыстың ниеті мен мақсаты бойынша: мәйіттің денесінде күш қолданып жыныстық қатынасқа түсуді сипаттайтын іздер бар ма; түсік тастау белгілері жок па; келтірілген дене жарақат- тары кинау арқылы салынғандығын сипаттайтын белгілер бар ма; олар жәбірленушіні ерекше азаптаумен жасалған жоқ па; • Тергелетін оқиғаны бүркемелеуге байланысты: мәйіт қалпы өзгеріске ұшыраған ба; жәбірленушінің денесіндегі жарақат- тар оның өзіне-өзі кол жұмсауы арқылы келтірілмеген бе; жәбірленушідегі дене жарақаттары оның киіміндегі зақымдар- мен сәйкес келе ме; егер сәйкес келсе оны немен түсіндіруге болады; жәбірленушінің мойнына ілмек, жіп байланған ба; мәйіт табылған жер қылмыстың жасалған жері ме, жоқ па және т.б. сұрактарды анықтауға бағытталуы тиіс. Мәйітті сот-медициналык зерттеулер барысында сарапшы- ның алдына косымша сұрактарды қоюға байланысты фактілер аныкталуы мүмкін, бұл фактілер дереу тексерісті қажет етеді. Бөлшектенген мәйітті зерттеу, сондай-ақ бірқатар күрделі сұрақтарды шешу кезінде медицина ғылымы саласынан әр түрлі танымды талап стетін жағдайларда комиссиялык сот-медици- налык сараптама тағайындалады. Мұндай сұрақтарды шешу үшін баска да ғылым салаларын бір уақытта қолдану кажет бол ­ тан жағдайларда кешенді зеттеулер жүргізіледі. Мәйіттің денесіндегі октың кірген және шықкан санылаулары бойынша сұрақтарды шешу, сондай-ақ оқтың саны мен ату арақашықты- ғын анықтау үшін кешенді сот-медициналык және баллистика- лық сараптама тағайындалады. Мәйіттің сүйегіндегі іздер бо ­ йынша қылмыс құралдарын тендестірулер кешенді медицина- криминалистикалық (трасологиялық) сараптамамен жүзеге асы- рылады. Адам өлтіру қылмыстарын тергеу барысында сот-медицина ­ лык сараптамамен катар, зерттеудің басқа да түрлері жүргізі- 383