Аманова Г.Д. Басқару есебі

бұйымныц пакты өзіндік қүнын сипаттайтын есептік және шаруашылық есептік калькуляция жатады. Өзіндік құпның жоспарлы калькуляциясы - бұл сол кәсіпорынның алдағы кезеңге жоспармен қарастырылған ең жоғары болуы мүмкін шығындары. Шығындардың барлык түрлерінің прогрессивтік орташа жылдық шығыс нормалары оның негізін құрайды. Өзіндік құнның сметалык калькуляциясы - жоспарлы өзіндік кұнның бір түрі және тапсырыс бойынша орындалатын біржолғы жұмыстар мен бүйымдарға дайындалады. Ол тапсырыс бсрупіімен есептесу кезінде піарттык бағаға негіз бола алады. Нормативгік калькуляция, жоспарлық калькуляциями салысгырғанда, кәсіпорын бслгілі бір күнге қол жсткізгсн өзіндік кұп деңгейін білдіреді. материалдық, ецбек жәнс баска да шығындардың сол мерзімде колданыстағы шығыс нормалары бойынша жасалады. Жобалық калькуляция жобаланатын өндірістср мен технологиялық процестердің экономикалық тиімділігін негіздеуге арналған. Соңынан нақтыланатын бағдарлық, ірілетілген шығыс нормативтері негізінде әзірленеді. Нақты (есептік) өзіндік кұн - шығарылған өнімге анық жұмсалған каражат көлемін сипаттайды. Ол жоспарлы калькуляция сиякты баптар бойынша жасалады. Сонымен катар, онда жоспарлы калькуляциями қарастырылмаған шығыстар мен зияндар корініс табады. Шаруашылық есептік калькуляция - есептік калькуляцияның бір түрі, бірақ одан айырмашылығы - тиісті құрылымдық бөлімшенің жеке бұйымдарына емес, барлык өніміне, өзі тәуелді баптар бойыніпа әзірленеді. Сол тиісті құрылымдык бөлімшеге байланысы жоқ шығындар шаруашылық есептік калькуляцияда, жоспарлы тапсырма бағасы бойынша көрініс табады. 4 такырып бойынша студенттердіц білімдерін өзіндік бақылауға арналған тапсырма: Бақылау сүрақтары мен есептер: 1 . Өзіндік қүнды калькуляциялау дегеніміз не? 2. Калькуляциялаудың мақсаты қандай? 3. Қандай калькуляциялау принциптері білесіз? 4. Өзіндік қүн есебі меп өнімнің өзіндік кұнын калькуляциялау әдістері калай сыныпталады? 79