Аманова Г.Д. Басқару есебі

Тәжірибе жүзіндс өнімнің қысқарған немссе толық емес өндірістік өзіндік құны тек қана ауыспалы шығындар бойынша есептеледі. Тура ауыспалы шығындар бірден өндіріске жүмсалатын шығындар есебінің және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау шоттарында - 8110 «Негізгі өндіріс», 8210 «Жеке өндірістің жартылай фабрикаттары», 8310 «Қосалқы өндіріс» шоттарында есепке алынады, тұрақты жалпыөндірістік шығыстар 8410 «Үстеме шығыстар» шотында есепке алынады, одан ай аяқталған соң өнім түрлері бойынша осы шығындарды белу және шығынға жатқызу есебі жүргізіледі. 8.3. Калъкуляцияның екі әдісінің пайда шамасына эсерін салыстыр.малы талдау Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау кезінде немесе «дирскт- костинг» системасымен өндіріске жұмсалатын шығындарды толық кіргізу жүйесі мен шығындарды толық емес кіргізу жүйесі арасындағы өзгешелік мынада: «директ-костинг» жүйесінде онімнің өзіндік қүны уақытша шығыстар бойынша анықталады. Тұрақты үстеме шығыстар өнімді сатудан түскен табыс есебінен шығынға жазылады, сөйтіп, кәсіпорынның маржинальды кірісін кұрайды. Сонымен, «директ-костинг» негізінде стандарт-кост жүйесі жатыр, бірак үстеме шығыстардың ауыспалы және тұрақты шығыстарға болінуіне байланысты, түрақты шығындар өнімді сатудан түскен габыс есебінен шығынға жазылады, демек, өнімнің өзіндік құнын қалыптастыруға қатыспайды. Соңгы жылдары индустриалдық дамыған елдердің өнеркәсібінде директ-костинг деген атпен белгілі өндіріске жұмсалатын шығындардын есебін жүргізу жүйесі ксңінсн таран отыр. Есептің бүл жүйесінде өндірістік шығындарды түрақты болатын шығындар және өндіріс көлеміне пропорционал өзгсретін шығындар деп боледі. Мұпдай болудің мақсаты - тұрақты шығыпдардың сол деңгейінде тұрып, кәсіпорын өндіре алатын сң көп өнім санын анықтау үшін, кәсіпорынның шығындарға басқарушылык бакылауын орнату болып табылады. Директ-костинг әдісінің артықшылықтары: Директ-костинг әдісі ксз-кслген ел үшін кашып құтылмайтын нарықтық экономика зандарына ғылыми көзқарасқа негізделген түрақты, бірак бірте-бірте және заманауи дамуға бағдарланған. 167