Аманова Г.Д. Басқару есебі

Коэффициент үіп ксзеңмен есептелсді. 1. Барлық өндірістік бөліміпелер бойынша және алдағы болуы мүмкін өзгерістерді ескере отырып, шығындар динамикасы негізінде үстеме шығыстар болжамын жасау. 2. Үстеме шығыстарды белу үшін (жұмыс істелген уақыт саны немесс шығарылатын өнімнің бірлік саны, т.б.) және оның шамасын жоспарлау үшін критерий тацдау. Мысалы, алдағы кезеңге киловатт- сағаттың сссптік саны 5 000 киловатт-сағат құрайды. 3. Алдағы кезенгс болжанатын үстеме шығыстар шамасын болжанып отырған таңдалған белу базасы санына белу. Сөйтіп, нормативтік коэффициенты аныктау. Біздің жағдайымызда, бүл - 30 000 / 5 000 = 6 у. е../ киловатт. -сағат. Ары карай үстеме шығыстар алынған коэффициентті пайдалана отыр, дайындалатын онімге жатқызылады, яғни әрбір киловатт- сағатқа 6 у.е. үстеме шығыстар жататын болады. Сөйтіп, дайындалған өнімнің өзіндік құнына жаткызылған үстеме шығыстар сомасы есептік болады. Үстеме шығыстардың нақты шамасы есептік шамадан коп немесе аз болуы мүмкін. Яғни, «Сату» шотының дсбсті жоғарыда айтылған шамаға үлғаяды немесе азаяды. Егер толық бөлінбеген нсмесе артық бөлінген үстеме шығыстардың сомасы тым көп болса, онда шетелдік есспте бүл ауыткуларды аяқталмаған өндіріс, дайын өнім және сату шоттарына пропорционал шығынға жаткызу тәжірибесі пайдаланылады. Түзетудіц бұл тәсілі, егер өнімнің бір бөлігі әлі сатылмаған жағдайда қолданылады. Түзсту тоқсан сайын нсмссе ай сайын, тіпті болмаған жағдайда жыл сайын жүргізіледі. Қазақстандық есепте аяқталмаған өндіріс, дайын өнім калдықтары жәнс сатудыц өзіндік кұны арасындағы ауытқуды белу тәжірибесі жок. Бірак, өте маңызды болған жацдайларда ссспте ауытқудың бір бөлігін аяқталмаған өндіріс қалдығына жатқызуды карауға болады. Жсткіліксіз немесе артық игерілген шығындар былайша анықталады. Өніммсн жеткіліксіз игсрілген шығындар, қызмет өнімінс жатқызылған үстеме шығындар кезеіде ескерілген нақты үстеме шығындардан аз болған жағдайда туындайды. Артык игерілгсн шығындар, керісіншс, есепті кезендс накты есепке алынғанына карағанда қызмет оніміне артық піыгып жатқызылғанын білдіреді. 124