Аманова Г.Д. Басқару есебі

жүргізілетін жұмыстарды жасауға ашылатын жеке тапсырыс), есеп пен калькуляциялау әдістерінің сұрақтарын ашу .шін құрылыс ұйымдарының мысалын қарастыратын боламыз. 6.2 Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың тапсырыстық әдісі кезінде тура материалдьщ іиыгындардың есебі Өндіріспсн байланысты жәнс тауарлық-матсриалдық қорлардың өндірістік өзіндік құнын құрайтын материалдар мен шығындардың есебін жүргізу тәртібі «Тауарлык-магериалдық қорлардың есебі» 2 ҚЕХС-мен айқындалған. 2 ҚЕХС «Қорлар» 6 тармағына сәйкес, тауарлық-материалдық корлардың (ТМҚ) өзіндік қорына: қорларды сатып алу шығындары, көліктік-дайындау шығыстары, осы уақытта оларды орналасқан жерінс жеткізумен және қажетті жағдайға кслтірумен байланысты шығындар кіреді. Өзіндік кұн қүралатын шығындар, мысалға алғанда құрылыс-монтаж жұмыстары, олардың экономикалық мазмұнына сәйкес мына элементтер бойынша топталады: - материалдык шығындар; - еңбекақы шығындары; - аударымдар; - құралдардың тозуы; - басқа да шығындар. «Материалдық шығындар» элементі бойынша құрылыс өнімінің озіндік кұнында сырттан сатып алынған шикізат пен материалдардың, құрылыс конструкциялары мен бөлшектсрінің, отынның, элсктр энергиясының және басқа да матсриалдық ресурстардың, сондай-ақ сыртқы өпдірістсрмсн орындалған өндірістік сипаттагы жұмыстар мен кызмсттердің кұны көрініс табады. «Материалдык шығындар» элементі бойынша көрсетілетін материалдық ресурстар құны, оларды сатып алу бағасы, үстіне қойылатын бага және жабдықтаушы, делдалдык ұйымдар төлеген комиссиялык сыйакылардан, шығаруға кеден салығы және басқа да салықтардан (өтеуге жататынын алып гастағанда), сатып алумен байланысты баска да шығыстардан қүралады. ТМҚ өзіндік күнын бағалау келесі әдістердің бірімен жүргізіледі. - Айрыкша сәйкестендіру - бірін-бірі алмастырмайтын, арнайы жобалар пемесе тапсырыстарға арпалған ТМҚ бірлігінің өзіндік құны есептеледі; 111