Жумабекова Г.Ж. Қаржылық талдау

Талдауды ақпаратпсн қамтамасыз етуде басты орыпды шаруашылық қүбылыстар, үрдістер, оның нәгижелері толық керсетілстін бухгалтерлік есеп және есептілік ақпараттары алады. есептік құжаттарда және есепгілікте болатын мэлімегтердің толық жәие өз уақытылы галдау жасалынуы шаруашылықга өте жақсы нәтижелерге жету үшін, жоспардың орындалуын жаксартука бағытгалган қажетгі шараларды қолдануды қамтамасыз етеді. Жаппай қүбылыстармсн үрдістерге сандық сипаттаманы қамтитын статистикалық есеп деректері экономикалық заңдылықтарды айқындау үшіп, өзара байланыстарды түсіну үшін жэне терең зерттеу үшін қолданады. Оперативті есеп және есептілік статистикамен бухгалтерлік есепке қарағанда талдауды ақпаратпен жылдам қамтамасыз етсді(мысалы, өнімді түсіру мен ондіру туралы, ондірістік корлар жағдайы туралы) және аналитикалық зерітеулердің тиімділігін арттыруға жағдай жасайды. Есептік құжаг болып, біздіц жікгеуімізге сәйкес, бірнеше жылта шаруашылық қызмет нәтижесі туралы мәліметтер жинақгалатын кәсіпорыпның экономикалық паспорты табылады. Пасіюртга жинақталған көрсеткіштердің мацызды нактылануы динамиканы көп саңдық зерттсулср жүргізуге, кәсіпорынның даму зандылыкдарын және тенденцияларын аныктауға көмектеседі. Компыотерлік техниканын кеңеюімен акпараттың жаңа машиналық көздері пайда болды. Оған ДЭЕМ оперативті жадында, икемді дискіде сақталатын мәліметтер жатқызылады, сонымен қатар әртүрлі машиноіраммалар гүрінде беріледі. Талдауды акпаратпен қамтамасыз етуді үйымдастыруға бэршама талаптар қойылады. Бұл аппарат талдаулылыгы, оның объективтілігі, біркелкілігі, жеделдігі, орындылыгы және т.б. Бірінші талаптың мәні мынада: экономикалық ақпараттың барлық жүйесі түсу көздеріне байланыссыз шаруашылық қызмстті талдау талғамына сәйксс болуы қажет, яғни экономикалық қүбылыстармен үрдістсрді жан жакты зерттеу үшін қажетгі ақпараттармен аналитикті дәл сол кезде сол қызмет бағыттарына және сол нақтылықпен мәлімсттердің келуін қамтамасыз стуі тиіс, өндіріс тиімділігін арттыратын ішкішаруашылық резервтерді аныктау жэне негізгі факторларды корсету. Сондыктан шаруашылық қызметті талдауды ақпаратпен қамтамасыз етудің барлық жүйесі үнемі жетілдіріліп огырылуы тиіс[1 1, 786.]. Бұл кәсіпорында есепті. жоспарлау және статитиканы үйымдастырудың қазіргі тәжірибесінде мәлім. Онда үнемі құжаг нысаны, оның мазмұны, құжагайналымын ұйымдастыру қайта қаралып отырылады, мәлімстгерді сақтаумен жинаудын жаңа формалары пайда бола бастады(ко.мпьютерлік техника жайлы соз болып отыр). Барлық езгерістер есеп жэне жоспарлау талаптарына ғана емес, сонымен қатар маңызды мөлшерде шаруашылық қызмстгі талдауды ақпаратпен қамтамасыз сту қажеттілігімен және басқарупіылық шешімдерді қабылдауға бағыныпіты. Қазіргі жатдайда кәсйюрындардың каржылық есептілігі қаржылық талдаудың акпаратпен қамтамасыз етудің маңызды элементі және 11