Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

Қазақстан Республикасы Жогаргы Сотының 2015 жылгы 27 қарашадағы ... 335 15. Параның мөлшерін анықтаған кезде пара нысанасы қолданыстағы бағалар немесе тарифтер ескеріле отырып, қажет болған жагдайларда — сарапшының қорытындысының негізінде ақшалай түрғыда бағалануга тиіс. Лйтарлықтай, ірі жәнс аса ірі мөлшердегі параны анықтаған кезде ҚК-нің 3-бабының 2), 3) және 38) тармақтарында бсрілген түсіндірмелерді басшы- лыққа алған жен. Егер айтарлықтай, ірі немесе аса ірі мөлшердегі пара бе ­ лек-белек алынған болса, бірақ осы әрекеттер бір жалғасқан қылмыстың көріністерін білдірсе, жасалған әрекет айтарлықтай, ірі жене аса ірі мөл- шсрдс пара алу ретінде саралануға тиіс. 16. Адамның орындалуы үшін пара берілген орекеттерді (әрекетсіздікті) жасаған-жасамаганына қарамастан және қылмыстық қудалау органдарына дайындалып жатқан қылмыс туралы белгілі болғанына қарамастан, параны алу пара нысанасы қабылданган сәтген бастап аяқталды деп есептеле- ді. Осы ретте параның толық келісілгсн мөлшерде немесе оның бір бөлігі алынғаны маңызды емес. Егер пара алушының еркіне байланысты емес мән-жайларға сойкес пара алынбаса, ол жасаған әрекетті келісілген параны алуға оқталу деп саралаған жен. Пара алуніы үсынылған параны алудан өз сркімен бас тарт- қан кезде ол жауаптылыққа тартылуға жатпайды, ал пара берушінің әрекет- терін пара беруге оқталу деп, ал делдалдың әрекетін - делдалдыққа оқталу деп саралаған жөн. Адамға пара түрінде берілген ақша жалған немесе ішінара үқсасты- рылған ақша белгілері болып шықса, пара алушының орекеттерін келісіл- ген пара сомасын алуға оқталу деп саралаған жен. Егер пара нысанасы мүліктік сипаттағы қызметтерді заңсыз корсету болып табылса, мүліктік пайданы иеленуғе тікелей бағытталған орекеттер орындала бастаған сәттен (қарыз қолхагы жойылған немесе қайгарылған, мүлік немесе оған қүқықтар пара алушының міндеттемелерін орындау есе- біне жатқызылып басқа адамға берілген сәттен жәнс т.б.) бастап қылмыс аяқталды деп есептеледі. 17. Өздеріне лауазымы бойынпіа бағынысты адамдарға ҚК-нің 3-бабы- ның 16), 19), 26), 27) жоне 28) тармақтарында корсетілген адамга, шет мемлекетгің немесе халықаралық үйымның лауазымды адамына пара бе ­ ру жолымен қалаған орекетке немесе орекетсіздікке қол жсткізуді ұсынған мемлекеттік органдардың, косіпорындардың, мекемелер мен үйымдардың басшылары пара беруғе айдап салушылар ретінде, ал егер пара бсруді үсы- нудың мақсаты тап өздері үшін артықпіылық пен пайда алуды көздссс, онда олар пара берушілер ретінде жауаптылыққа тартылады. Басқа адамның мүддесіне орекетті пара үшін орындауға пара алушы- мен келіскен жоне пара алушыға параны берген қызметкер пара бсруге