Тіршілік қауіпсіздік негіздері

Т І Р Ш І Л І К Қ А У І П С І З Д І К Н Е Г І З Д Е Р І жұмысшыларды жэне тұрғылықты халыкты қауіпсіз аймаққа орналастыру, олардың дайындалуы жэне өте қауіпті жэне қауіпті жағдайларға бейімделуі қажет болады. Қауіптілікті камтамасыз ететін төрт эдіс бар: - А-әдісі - аймақтық жэне уақытша гомо жэне ноксосфераларға бөлу; - Б - эдісі - қауіпсіздік шараларын гомосферада колдану; - В - әдісі - қауіпсіздік шараларын ноксосферада қолдану; - Г - әдісі - А жэне В әдістерінің аралас күйі. Қауіпті аймакты азайту арқылы қауіптіліктің шығу көзін табу, яғни осы арқылы азайту. Қауіпті факторлардың әсерін азайту ең алдымен техникалык жүйенің қалыптасуына қажеттілік туғызады, жэне оның жоюы мүмкін зиянды қалдықтарына да байланысты болмақ. Адам өміріне қауіп тудыратын зиянды заттар жэне адамның тіршілік етуіне әсерін тигізетін қауіптіліктер техникалық жүйеде үлкен сүраныс тудырады, жэне көптеген зиянды қалдықтар мен токсикалық заттар, тастандылар, шығарындылар, шығарымдар (ШРТ, ШРШ, ШРШшығ), сондай-ак шекті рауалды сәулелену деңгейіндегі энергетикалық ластануды техникалық жүйеде реттеуді қарастыру қажет. ШРШ мен ШРТ-ны ШРК-ға негіздеп жасақтайды, жэне ол адамның тіршілік ету ортасына арнап жасалады. Шекті рауалды заттар мен шекті рауалды электрмен сәулелену адамның өмір сүру ортасындағы экологиялық көздердің санаттарына сай болады. Бүл санаттарды (критерий) сақтау адамның қауіпсіз өмір сүру ортасын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Қалдықтарды эксплуатация кезінде азайту жүйесі қауіпті факторлардың эсерін радикалды түрде қауіп көзінен алшақтату, азайту. Жарақат алу факторлары орын алатын техникалық жүйе — эксплуатация деп аталатын болса. Бүл орын да кауіптілік аймакқа жата отырып, энерготереңдіктеріндегі жоғарғы зиян келтіру болып саналады (көмірсутек сақтау орындары, химия өнеркәсіптері. АЭС жэне т.б.) Бүндай аймақтардағы апаттық жағдайлар тек жаракат алу емес, жұмыс орнының бүлінуінен емес, сонымен қатар түрғылықты халықтың зардап шегуіне алып келеді. ~ 73 ~