Тіршілік қауіпсіздік негіздері

Т І Р Ш І Л І К Қ А У І П С І З Д І К Н Е Г І З Д Е Р І 2. Табиғи, антропогенді және техногенді әрекеттен туындайтын зиянды және кауіпті факторлардан адам мен оның өмір сүру ортасын корғау 2.1 Табиғи, антропогенді және техногенді әрекеттен туындайтын зиянды және қауіпті факторлардан адам мен оның өмір сүру ортасын қорғаудын негізгі принциптері, жүйесі мен әдістері Тіршілік қауіпсіздігі негіздері (ТҚН) ғылыми түрғыдан көптеген кағидаларды құрайды: Бірінші қағида (принцип) - антропоорталық қағидасы: «Адам ең жоғарғы кұндылык болып табылады, оны сақтау жэне өмір сүру ұзақтығын сақтау мен дүрыс өмір сүру оның басты мақсаты болмақ» Екінші қағида - адамда ішкі түйсік қағидасы болады: «Адам ағзасы толығымен қандай да бір факторлардың кезінде ішкі жан дүниесіне, яғни, ішкі түйсікке сүйенеді». ТҚН аз масштабты ойлайтын болсақ, былайша сипатталады: «Өмір айтарлықтай қауіпті», бұл дегеніміз, ТҚН — негізінен қауіптілік іс-әрекеттерді талдайтындықтан айтылады. Үшінші қағида - адам үшін тіршлік ортасын калыптастыру қағидасы: «Адам үшін жайлы жэне қауіпсіз тіршілік ету ортасын калыптастыру мүмкіндігі бар, егер де адамға эсер ететін кауіпті заттар қажетті мөлшерде болса». Төртінші - адам мен оның тіршілік ету ортасының арасындағы қауіпсіз байланыс қағидасы: «Адамның тіршілік ету ортасымен үйлесімді, қауіпсіз байланыс түзуі - оның кауіп- қатерге деген бейімделуі (үйренісуіндегі) қауіпті азайтуында жэне адамның өзіне тэн корғану қызметін дұрыс деңгейде жасауында». Бесінші қағида - нақты қауіпсіздік болмауының қағидасы: «Тіршілік ету ортасыда адам үшін 100 % қауіпсіз жер жоқ». Алтыншы қағида - болашақтағы адам өмірінің қауіпсіз деңгейінің өсуі қағидасы - «Адамның білім деңгейінің көтерілуі, ғылым мен техниканың, техника мен технологиялардың дамуы, қауіпсіздік талаптарының орындалуы, элеуметтік қысымның төмендеуі адам өмірінің қауіпсіз болашағын қамтамасыз етеді. Бүл қағида негізінен Ле-Шателье кағидасына сай негізделген — «Қай жүйеде болмасын эволюция болса, бүл потенциялды ~ 71 ~