Тіршілік қауіпсіздік негіздері

Т І Р Ш І Л І К К А У І П С І З Д І К Н Е Г І З Д Е Р І сондай-ақ тізбек соңындағы күшке тізбектегі қозғалысы кері пропорционал болып келеді. Ашық тұрған токқа жақындау аркылы адам өзіне электрлік тізбекті, яғни, электр тогын тартады, егер ол жерден она алые болмаса немесе потенциалдың басқа да аз көлемдегі түрінде болса, бұл қүбылыс тез жүреді. Бүл жерде адам денесіне электр тогы өтеді. 25 мА -ден жоғары соғылған ток көзінде адамның бүлшық ет кызметі өзгеріске үшырауына, тыныс алу жүйесінің ақауларына немесе тыныс алудың мүлдем тоқтауы орын алады. Одан жоғары ток көзі қызметінің жоғарылауынан жүректің фибрилияциясы орын алуы мүмкін. 100 мА ток күші - адам өмірін токтатады деп есептеледі. Ауыспалы ток көзі тұрақты ток көзіне карағанда қауіптірек. Ток әсері адам организмінің қай бөлігінде токтың таралу жылдамдығы қандай болатынына байланысты болады. Ең қауіптісі - бүл бас, ми бөліміне қан апаратын жолдарда токтың таралуы (қолдың бас бармағы, аяктың бас бармағы), жүрек жэне өкпе (қол, аяк). Электр қүрылғыларының қай түрін болмасын жер асты ток көздерінен алшақ ұстау керек(мұның ішінде су құбыры, құбырлар жэне жылу радиаторлары), кездейсоқ бір- біріне тиіп кетуден сақтануымыз қажет. Жоғарғы қауіптілікті металды өндіріс мекемелері, жерде жүмыс жасайтындар кұрайды. Өмір үшін кауіпсіз - кауіпті емес бөлмелердің өткізгіш едендерімен жылытылатын едендер үшін 42 В жоғары емес, кауіптілігі жоғары бөлмелер үшін 36 В жоғары емес (металл, жер, кірпіш едендер, дымқыл, жерге түйықталған қүрылымдық элементтерге тию мүмкіндігі), химиялық белсенді орта немесе екі немесе одан да көп қауіпті үй-жайлардың белгілері бар аса қауіпті үй-жайларда 12 В жоғары емес ток көзіне рұқсат етіледі. Егер адам жерге кұлап қалған ток тізбегіне жакын келіп калса, жэне де ол ток тізбегі жүмыс істеп түрса аяқ аттам қызуға деген кауіптілік туады. Аяк аттам қызу - бүл, екі ток тізбегінің арасындағы қызу, жэне бір-бірінен бір адам ғана алшақта орналасып, сол аралықта адам түрса осыны айтады. Бұндай тізбекті жердегі ток көздерімен байланыс түзген ток кұрайды. Бұндай зонаға кездескен адам ток көзіне жақындамай аяқтарының арасын қосып токтан секіріп, қауіпті зонадан шығуға ~ 64 ~