Тіршілік қауіпсіздік негіздері

ТІРШІЛІК ҚАУІПСВДІК НЕГВДЕРІ • эксплуатацияда (қолданылу мен сақталуды қоса алғанда) • толык жөндеу жұмыстарында (толық жөндеуді қажет ететін жұмыс орындарына байланысты). Шу. Шудың адамга әсері. Шу - уақыт бірлігіне тәуелсіз өзгеріп отыратын эртүрлі дауыстар мен интенсивті қозғалыстан пайда болған дыбыстар. Шынайы өмірден алыстап кетпеу үшін адамдарға 10-20 дБ шу қажет деп саналады. Бұл жапырақтардың, саябақтың немесе орманның шуы. Қазіргі заманғы ғылым мен техниканың даму қарқыны адамға шуымен де өз әсерін тигізіп отыр. Адам организміне эсер ететін түрлі дәрежедегі шу мынадай жағымсыз жағдайлармен косылып жатады: токсикалык заттар, температураның күрт төмендеуі, вибрация жэне т.б. Шу адам өмірі үшін жағымсыз факторлардың бірі бола отырып, шудың шамадан тыс артық болуы негізінде көптеген қателіктер орын алып, өндірістік жарақаттар алып, жұмыс жасау сапасы төмендейді. Шу адам организмінде жэне коршаған ортада механикалық өзгерісті қамтамасыз етеді, шуыл диапозоньг 16-20 Гц-тен 11,2 Гц-ке шейін болса адамның денсаулығына әсері көп болмайды, яғни кұлақтың естуіне зиянын тигізбейді. Шудың өзі көптеген дыбыстардың гармоникалық өзгеруінен пайда болады. Сонымен қатар шу эрбір организмге эртүрлі әсерін тигізетінін ескеріп, шудың да нормалануын кажет етті. Улътрадыбыс - оның адам организміне тигізетін эсері. Ультрадыбыс - адамның қүлағы қабылдауы мүмкін емес дыбыстың қатты өзгерісі, дыбыс күйі 15-20 килогерц болатын адамға қатты эсер ететін құбылыс. Табиғаттағы катты желдің, жер сілкінісінің, кейбір жануарлардан шығатын дыбыстар, мысалға алатын болсақ ұшатын тышқандар мен дельфиндер осы ультрадыбысты туғызады. Ультрадыбыстың таралуы әсерінен қоршаған табиғи ортада биологиялык тізбек зардап шегіп тепе-теңдігін бүзады. Адам организміне тікелей ісер ете отырып, функционалды түрғыдан жүйке жүйесіне, жүрек-қан тамырларына, эндокринді жүйеге, қанның қүрамы мен кұрылысының өзгеруіне әкеліп, ауруға шалдықтырады. Ультрадыбыс онымен қатар малекуларлық тізбекке өз әсерін тигізеді, судағы бос радикалдар ОН пен Н ~ 6 0 ~