Тіршілік қауіпсіздік негіздері

Т І Р Ш І Л І К К А У І П С І З Д І К Н Е Г І З Д Е Р І кішкене дэлдік керек болғанда: өшіру-қосу, ток көзінің жоғары деңгейлі реттелуі жэне т.б. жағдайларда қолданылады. Қолмен басқару кезінде көп күш қажет ететін тұтқасылар. Олар тұрған оператордың иық деңгейін қамтиды, отырған оператордың шынтақ деңгейін қамтиды, сондықтан басқару органдарын көбінесе шынтакпен иык арасында орналастырған дұрыс. Баскару органдарына салынатын оптимальды күш: - Қолға 20...40 Н (максимальды - 100 Н). - Кнопкалар, тумблер, жеңіл ажыратқыштар түрлеріне 1400 ... 1600 мН. Ауырларына - 6... 12 Н. - Аяқпен басатын басқарулар үшін 20... 50Н (жиі қолданылатын) мен 300 Н-ға дейін (сирек қолданылатын). Адамдағы қол қимылының жылдамдығы 0.01... 8000 см/с. Жиі қолданылатын жылдамдық 5 пен 800 см/с арасы. Мынаны білген жөн; қол кимылының жылдамдығы артса, оның дэлдігі азаяды, тиісінше дэлдікті арттырса, жылдамдығы азаяды. Мүндай жағдайда ол ой елегімен санасынан соңында ең маңызды болып шығатын қандай да бір ақпарат бөлігін тастап кетеді. Осылайша оператор апаттың дүрыс емес сценариін жазады, қате шешімдер қабылдайды. Әсіресе мүндай жағдайлар апаттың алғашқы сатыларында көбірек болады. Сондықтан да, мысалы, ядролық реактордың қауіпсіздік жүйесін жобалау кезінде штаттан тыс іс-шаралардан кейін автоматты түрде жұмыс жасаған жэне адамның бүйрығына бағынбаған. Сондай-ақ тағы бір мысал «Операторды ауыстыру» принципінің жүзеге асырылуы. Ақпараттық бірігу - ақпарттық моделге сәйкес адамның психофизиологиялық мүмкіндіктерімен: машина жұмысының жылдамдығын жэне белгі беруін таңдауда қозғалтқыш (моторлы) жылдамдығын есепке алу, эртүрлі тітіркенулерге адамның эсер етуі, оның сезім мүшелерінің реакциясын (жарыктық, дыбыстык жэне т.б.) сәйкестендіруді үсынады. Ақпараттық қамтамасыз етілуді жасау үшін адамдардағы сенсорлық жүйені білуіміз керек. Технико-эстетикалық бірлесу - адамның еңбек процестерін қанағаттандыратын, техниканың тілін білу жэне түсті климатты игеру. Эргономика көптеген технологиялық тапсырмаларды —115 ~