Тіршілік қауіпсіздік негіздері

Т І Р Ш І Л І К Қ А У І П С І З Д І К Н Е Г І З Д Е Р І Өндірістік орта мен еңбек процестері гигиеналық нормаға сай болмауы орын алса, адам ағзасына, функционалдық жағдайына бұл эсер етпей қоймайды. Еңбек шарты бойынша гигиеналық норма (ШРК, ШРМ) улы өндірістік факторлардың мөлшеріне негізделеді, жэне бұл күнделікті жұмыста (демалыс уақыттарын есептемегенде) аптасына 40 сағаттан артық жұмыс жасайтын болса адам қаншалықты тұрақты жұмыс жасаса да денсаулығында ауытқушылықтар пайда болады, жаңа заманауи зерттеу әдісі көрсеткендей, жұмыс жасау кезінде пайда болған бұл өзгерістер келесі ұрпакка беріледі. Сезімтал ағзалардың да денсаулығына гигиеналық нормаларды сақтамау өз әсерін тигізеді. 2.4.4 Эргономикалық қауіпсіздік негіздері Эргономика адамның еңбек процесіндегі жайлылық жағдайын түсіндіреді. Бұл терминнің алгаш қолданылуы Польша ғалымы Ястребовскийдің «Черты эргономики, то есть наука о труде» (1875 ж) атты еңбегінде жарык корген. Эргономика гылымы адам техниканы байланыстыра отырып зерттейді, ӨҚН адам мен техника арасындағы байланыстың мэселелерін коса айкындайды. Жұмысшылардың денсаулығын сақтай отырып, өнімді еңбек процестерін жүргізуді, белсенді еңбек етуді жүзеге асыруды жэне осыған қоса, жұмыс жасау қабілеттілігін ұзақ уакыт сақтай отырып еңбек етуді - эрганомика ғылыми түрде қарастырады. Эргономика зерттейтін негізгі мәселе болып «адам- машина» жүйесі табылады, басым бағыт адамның еншісінде болуын зерттейді. Эргономика гылымы инженерлік - психологиямен тығыз байланысты жүмыс жүргізеді, адамның психологиялық жай-күйіне үлкен мэн бере отырып, адамның психологиялық ерекшеліктерін, техникамен байланыстағы өзгерістерін коса аньщтайды. Эргономика гылымы жұмыс процестеріне жүйелі қатынас жасай отырып, эргономикалық көрсеткіштерді анықтайды: гигиеналық, антропометрикалық, физиологиялық, психофизиологиялық, эстетикалық. Эргономикалық биомеханика антропометрикалық белгілер негізінде (бойдың үзындығы, салмак, бастың, сүйектің ~ 109-

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==