Турдалиев, Ә.О. Сыбайлас жемқорлықпен күрес стратегиясы

8. БІРІККЕН ҮЛТТАР ҰЙЫМЫНЫҢ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ҚОЛДАНЫЛАТЫН ХАЛ ЫҚАРАЛЫҚ - ҚҮҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕРІ Жемқорлық мәселесіне Біріккен Үлттар ¥йымы үлкен көңіл бөледі. Б¥¥-дың Бас Ассамблеясы халықаралық құқықгық құралы жөнінде мәселесін іпешуге бастайды. Ол бойынпіа мемлекеттердің жемқорлықпен күресуге көмектесу және ақша қүралдарының заңсыз аударуларын қадағалайды. Халықаралық көлемде шыққан қүжаттардың бірі - Б¥¥-иың 1996 жылғы 16 желтоқсандағы «Халықаралық коммерциялық мәмілелер жасаған кездегі сатып алушылық пен сыбайлас жемқорлықпен күрес» Декларациясы және Б¥¥-ның Бас Ассамблеясының 1975 жылғы 15 желтоқсандағы 3514 Резолюциясы айыптағандай трансұлттық және басқа корпорациялар, олардың делдалдары, заң бұзушы тараптар және оларды қолдайтын топтар, парадан бастап сыбайлас жемқорлықтың барлық түрін айыптайды. «Халықаралық коммерциялық мәмілелер жасаған кездегі сатып алушылық пен сыбайлас жемқорлықпен күрес» Декларациясы әлемнің барлық мемлекеттерін шетел лауазымды түлғаларын пара беріп сатып алу криминалдауға шақырады[1]. 1989 жылы БҮҮ-ның айдарымен мемлекеттік басқару саласындағы жемқорлық мәселелеріне арналған халықаралық семинар өтті. Оның нәтижесінде - осы мәселе Б¥¥-ның VIII конгресінде қаралуға жолдама алды. Бұл Конгресстің резолюциясын алдын ала пайымдап отырған Экономикалық және Әлеуметтік Кеңес төмевдегідей ұсыныс жасады: «Сыбайлас жемқорлық мемлекетгік лауазымдық тұлғалар арасында барлық үкіметтік бағдарламалардың әлеуметті тиімділігін жоққа шығарса, дамуына кедергі келтірсе және жеке алынған адамдар мен топтарға қауіп төндірсе, барлық мемлекеттер үшін жүргізілетін ете маңызды шаралар ретінде мыналарды айқындауға болады: 1. Өз заңнамаларының және процессуалдық нормаларды да бірге ала отырып, жемқорлықтың кез-келген түрін қарап, сәйкес мазмұнды қажет санкциялармен қамтамасыз етсін. 2. Сыбайлас жемқорлықгың қүрбандары болған лауазымды тұлғаларды аныктау, тексеру және айыптау шараларын белгілеу. 3. Жемқорлық әрекеттердің нәтижесінде келген игіліктер мен -52-