Турдалиев, Ә.О. Сыбайлас жемқорлықпен күрес стратегиясы

сақтау, совдай-ақ қылмыстық құқық бұзушылықтардың алдын алу болып табылады. 2. Бұл міндеттерді жүзеге асыру үшін осы Кодексте қылмыстық жауаптылық негіздері белгіленеді, жеке адам, қоғам немесе мемлекет үшін қандай қауіпті іс-эрекеттердің қылмыстық құқық бүзушылықгар, яғни қылмыстар немесе қылмыстық теріс қылықтар болып табылатыны айқындалады, оларды жасағаны үшін жазалар мен өзге де қылмыстық-қүқықтық ықпал ету шаралары белгілеңеді. *** 4-бап. Қылмыстық жауаптылықтың негізі Қылмыстық құқық бұзушылықтар жасау, яғни осы Кодексте көзделген қылмыс не қылмыстық теріс қылық құрамының барлық белгілері бар іс-эрекеттер қылмыстық жауаптылықгьщ бірден-бір негізі болып табылады. Дәл сол бір қылмыстық құқық бүзушылық үшін ешкімді де қылмыстық жауаптылыққа қайталап тартуға болмайды. Қылмыстық занды үқсастығы бойынша қолдануға жол берілмейді. *** 10-бап. Қылмыс және қылмыстық теріс қылық ұғымдары 1. Қылмыстық құқық бүзушылыктар қоғамға қауіптілік және жазаланушылық дэрежесіне қарай қылмыстар жэне қылмыстық теріс қылықтар болып бөлінеді. 2. Осы Кодексте айыппүл салу, түзеу жүмыстары, бас бостандығын шектеу, бас бостандығынан айыру немесе өлім жазасы түріндегі жазалау қатерімен тыйым салынған айыпты жасалған, қоғамға қауіпті іс-әрекет (әрекет немесе эрекетсіздік) қылмыс деп танылады. 3. Қылмыстық теріс қылық деп қоғамға зор қауіп төндірмейтін, болмашы зиян келтірген не адамның жеке басына, үйымға, қоғамға немесе мемлекетке зиян келтіру қатерін туғызған, оны жасағаны үшін айыппұл салу, түзеу жұмыстары, қоғамдық жүмыстарға тарту, қамакка алу түріндегі жаза көзделген, айыпты жасалған іс-әрекет (эрекет не әрекетсіздік) танылады. 4. Осы Кодекстің Ерекше бөлігінде көзделген, формальды түрде, қандай да бір іс-әрекетгің белгілері бар, бірақ маңызы жағынан болмашы болғандықган, қоғамға қауіп төндірмейтін эрекет немесе әрекетсіздік қылмыстық құқық бүзушылық болып табылмайды. -269-